Utanma Nedir?

Utanmak ne menem bir derttir. Utananı da karşısında utanılanı da çoğu zaman huzursuz eder. Hepimiz bir şeylerden bir zaman utanmışızdır. Bu nedenle utangaçlık duygusunu tanırız. Aslında Utanmak öyle bir kaç cümle ile açıklanamayacak kadar karmaşık bir örgüye de sahiptir.

Sokolof ‘a göre utanmak, “İnsanın en az bilinen duygusu ve üzerinde en az konuşulan davranışıdır. Bir muammadır.”
Decrates’e göre utanmak, “Sahip olduklarını koruma isteğinden kaynaklanan bir tür korkudur.”
Ünlü antropolog Margaret Mead 1928 yılında yayımlanan bir kitabında, davranışlarımızın genlerimizle değil, çevresel faktörlere bağlı olarak belirlendiğini ileri sürmüş. Bir çok sosyal bilimci ise utanmayı ruhsal bir bozukluk olarak tanımlarken; buna karşılık olarak bazı psikologlar da utanmanın, insanın gelişim süreci içinde kazanılan bir uyum olduğunu savunmaktadır.

Utanma duygusu, çocukluk yıllarından bize miras kalan bir duygu mudur?
Belki de büyüklerimiz bize yaptığımız her yanlış harekete ya da söylediğimiz her uygunsuz söze karşılık ‘‘Utanmıyor musun?’’ sorusunu yönelttikleri için utanma duygusu benliğimizin bir parçası mı olmuştur? Gerçekten de yapılmaması gereken, doğru sayılmayan bir hareket yüzümüze vurulduğu zaman bizi etkisi altına alan duygu, utanma duygusudur.

Utanmanın en belirgin özellikleri:

- Ağız kuruluğu,

- Kalbin delicesine atması

- Mantıklı düşünememek

- Elin titremesi

- Soğuk ter

- Karşındakinin yüzüne bakamamak.

Farklı tepkilerle kişiye göre değişen belirtilerle kendini göstermektedir.

Nerede başlar, utanma eşiği?
Kişinin utanma duygusu içinde bulunduğu toplumun değer ölçülerine göre mi şekillenir?
Genetik veya hormonal etkisi var mıdır?
Kurtulunabilir mi insan utangaç olmaktan?
Veya utanmak güzel ahlakın göstergesi midir?

Kaynak